O rozpoznawaniu duchów – O duchu szatańskim i jego znamionach. Jakie są sztuczki i podstępy szatańskie? O różnych złudzeniach szatańskich.

Kard. Bona, „O rozpoznawaniu duchów”, Tarnów 1891, roz. XI

Duchem szatańskim nazywamy ten wpływ, który poddaje naszej duszy to, co jest złe i grzeszne, co się sprzeciwia cnocie, co jest sprzeczne z przykładami i nauką Chrystusa, to jest, kiedy dusza, miotana i uwiedziona pożądliwością, bywa skłoniona do nieposłuszeństwa i do przestąpienia prawa Bożego. Dlatego też lęka się Apostoł, by jako wąż oszukał Ewę chytrością swą, nie były także skażone zmysły nasze i nie odpadły od prostoty, która jest w Chrystusie; to jest, abyśmy nie dali się oszukać temu, który krąży jako lew ryczący, szukając kogo by pożarł. Jego to zdradą śmierć przyszła na okrąg ziemi. Albowiem sprawiedliwie za pychę strącony z nieba do piekła, widząc ludzi przeznaczonych na one miejsca, jakie dla niego i jego towarzyszy były zgotowane, zazdrości im tej chwały. Stąd też już pierwszych rodziców skusił pochlebnymi obietnicami do skosztowania zakazanego owocu i wtrącił ich i całe potomstwo w nędzę cielesną i duchową. Nie przestaje też i nas, dziedziców pierworodnej skazy, ciągłymi podszeptami skrytymi sprowadzać z drogi cnoty i pobudzać do wszelkiej nieprawością aby nas niebacznych mógł wreszcie doprowadzić do uczestnictwa we wiecznym zatraceniu. Dlatego też, powiada św. Bernard, tym usilniej starujmy się poznać, w jaki sposób mamy przyjmować szatańskie pokusy, a raczej z jakim obrzydzeniem mamy je odrzucać. Powinniśmy odwracać uszy, by nie słyszeć krwi i mądrości, jaką objawia ciało i krew. Powinniśmy plemię babilońskie, to jest myśli światowe, w samym zarodzie chwytać i rozbijać o skalę. Samego nawet szatana wraz z jego pokusami mamy odtrącić od oblicza serca naszego i w niwecz obrócić. Ponieważ zaś duch szatański jest wprost przeciwny Boskiemu, przeto łatwo już z tego, cośmy o Boskim powiedzieli, można go rozpoznać, gdyż, jak Plato twierdzi, jednakie są warunki najlepszego i najgorszego. Atoli wobec prawie niezliczonych podstępów i zasadzek, jakimi nas ten najchytrzejszy i najzdradliwszy nieprzyjaciel oszukać i podejść usiłuje, należy o nich szczegółowo traktować, by je wszyscy według sił poznać i ominąć mogli. Jest to niezmiernie trudne zadanie i prawdziwie ponad moje siły, jednakże Ojcowie święci dodają mi słabemu i nieobeznanemu sił i ufności. Oni bowiem poznali dokładnie chytrość szatana i podali nam następujące reguły do rozpoznawania jego sideł.

1. Szatan nie zawsze otwarcie napastuje człowieka, utwierdzając go w błędzie, lub zachęcając do złego. Owszem, niekiedy zasadza się skrycie, przybierając postać anioła światłości i skłania zdradliwie do grzechu pod pozorem dobrego. Nie trudno go poznać, kiedy nas otwarcie napastuje; nawet i zupełnie niedoświadczeni zdołają rozpoznać fałszywe i niemoralne pokusy. Lecz niezmiernie trudno poznać jego zdradę, kiedy pod pozorem dobrego stawia zasadzki, kiedy podstępnie przedstawia występek za cnotę, a złe za dobre. Znane nam są liczne i smutne przykłady podobnych omamień. I tak, poradził zakonnikowi Heronowi, aby się wrzucił do studni, przedstawiając mu, że dla wielkich cnót i zasług nie może ponieść żadnego uszczerbku. Innego zaś skłonił do zamordowania syna, celem rzekomego naśladowania posłuszeństwa Abrahama. Inny znowu tak bardzo dał się złudzić sztuczkami szatańskimi, że przeszedł na żydowską wiarę. Pustelnika zaś Walensa tak wzbił w pychę częstymi objawieniami, że był najsilniej przekonany, iż z aniołami obcuje, a nawet szatanowi pod przybraną postacią Chrystusa oddał cześć boską. Nie ma na to lepszego lekarstwa, jak to, które przepisuje Kassian, aby mianowicie, nie tylko wszystkie czynności, ale nawet wszystkie myśli poddawać pod sąd starszych, aby człowiek, nie ufając sobie, zdawał się we wszystkim na ich zdanie i z ich nauki poznawał co złe, a co dobre. Takie postępowanie nie tylko poprowadzi po dobrej drodze, ale zarazem obroni od wszystkich podstępów i zasadzek nieprzyjacielskich. Albowiem zła myśl natychmiast odstępuje, kiedy się ją pozna i zanim jeszcze zapadnie wyrok rozpoznania, już ohydny wąż ucieka, jakoby wydobyty na światło z podziemnej kryjówki i niejako wyśmiany i zhańbiony.

2. Osoby duchowne zwykł szatan w następujący sposób odwodzić od cnoty. Najpierw radzi im, aby zaniedbywały rzeczy pozornie małej wagi i tak powoli upadały. Następnie zajmuje niebacznych sprawami, nie mającymi nic wspólnego z własnym powołaniem i tak nieznacznie wyprowadza ich za zakres własnej działalności, a sprowadza na obce pole. Następnie okrąża duszę ze wszystkich stron, jakoby na zwiady i rozpoznając jej skłonności, a poznawszy jej słabe strony, uderza na takowe. Toż słusznie mówi o tym św. Leon W.: Ów wróg odwieczny nie przestaje zastawiać wszędzie sideł. Wie on dobrze przeciw komu użyć żądzy chciwości, komu poddać pokusy niewstrzemięźliwości, przeciw komu wystąpić z ponętami lubieżności, a w kogo wszczepić jad zazdrości. Wie on dobrze kogo smutkiem wprawi w zamieszanie, kogo oszuka pociechą, kogo przestrachem omami, kogo uwiedzie podziwem. On śledzi we wszystkich przyzwyczajenia, bada ich zabiegi, rozpoznaje skłonności i tam szuka sposobności wyrządzenia szkody, w czym kogoś więcej zajętym zastaje. Jak nieprzyjaciel obiegający miasto, napada na mniej obwarowane części murów, tak też i szatan napada podstępnie dusze ze słabszej strony.

3. Pokusy szatańskie zwykły początkowo wzbudzać zaufanie, lecz później prowadzą do zwątpienia w pomoc Bożą i do rozpaczy. Dlatego zaraz w początkach pokusy należy wykrywać jej podstępne plany i opierać się mężnie pierwszym napadom, aby szatan, rozzuchwalony naszą gnuśnością, nie pokonał nas i nie zdobył twierdzy naszej duszy. Ponieważ zaś napotyka dwojakiego rodzaju ludzi, to jest dobrych i złych, przeto dobrym poddaje pokusy, pobudzające do oschłości i skrupułów; złym zaś poddaje takie, które, ostatecznie prowadzą do zmysłowej rozkoszy. Pierwszych napada ostro; drugich zaś spokojnie, słodko i łagodnie. Ta różnica pochodzi z odmiennego usposobienia dusz. Do duszy bowiem, przeciwnej sobie, przychodzi zły duch z hałasem, łatwym do poznania; przeciwnie zaś do duszy, podobnej do siebie, przychodzi spokojnie, jako do własnego i otwartego domu. Takie bywają początki pokus, gdyż w ich rozwoju nawet i złych, których podstępnie opanował, wprawia ten wróg zdradliwy w zamieszanie, okrywa ich niejako osłoną ciemności.

I nie można się temu dziwić, gdyż nie może być pokoju tam, gdzie nie masz Boga. Tak skłonił zdrajcę Judasza do sprzedania Pana Jezusa, a po spełnieniu tej strasznej zbrodni, wtrącił go następnie w rozpacz, a ostatecznie poddał mu stryczek. Tak więc początkom złego należy się opierać, jak uczy św. Augustyn: Przychodzi ci na myśl coś niegodziwego, nie zastanawiaj się nad tym i nie zgadzaj, bo to, co ci na myśl przyszło, jest głową węża; przydepcz głowę, a unikniesz dalszych poruszeń. Co to znaczy: przydepcz głowę? To znaczy: wzgardź samą pokusa! Może ci obiecuje zyski? Jest to wielki zysk i wielki skarb. Jeżeli użyjesz tego podstępu, będziesz bogatym. Jest to głowa wężu, więc ją przydepcz. Co to znaczy: przydepcz ? To znaczy, wzgardź tym, co ci podsuwa. Lecz może ci podsuwa wielkie skarby? A cóż pomoże człowiekowi, jeżeliby wszystek świat zyskał, a na duszy swej szkodę podjął. Niechaj zaginie zysk światowy, byleby nie było szkody duchowej. Tak mówiąc dowiedziesz, żeś odkrył głowę węża i żeś ją zdeptał. Ten wąż „szlakuje stóp twoich“. Co to jest: szlakuje stóp twoich? Wygląda byś zeszedł z drogi Bożej! Ty zważasz na początek pokusy, a on patrzy na twój upadek. Bo jeżeli się potkniesz, upadniesz, jeżeli upadniesz, on będzie górą. Abyś snać nie upadł, nie schodź z drogi. Ciasną ścieżkę wytknął ci Pan; cokolwiek jest poza nią, jest śliskie. Dlatego światłem jest Chrystus i drogą jest Chrystus. Jeżeli odejdziesz od niego, nie będziesz ani we świetle, ani na drodze.

4. Job sprawiedliwy, mówiąc o szatanie, tak się o nim pod nazwiskiem Lewiatana wyraża: Duch jego węgle zapala, a płomień z ust jego wychodzi. Św. Grzegorz w następujący sposób objaśnia powyższe słowa: Lewiatan tylekroć węgle zapala, ilekroć jego skryte poduszczenia sprowadzają ducha ludzkiego do zakazanych rozkoszy. Jednych bowiem zapala pochodniami pychy, innych zazdrości, innych lubieżności, a innych chciwości. Pochodnię pychy podsunął Ewie, skłaniając ją do wzgardzeniu słowami przykazaniu Pańskiego. Żarem zazdrości zapalił duszę Kaina, kiedy się tenże zasmucił, że Bóg przyjął ofiarę brata i tym sposobem doszedł do zbrodni bratobójstwa. Pochodniami lubieżności rozpalił serce Salomona, czyniąc go tak wielkim niewolnikiem miłości kobiet, iż pędząc za uciechami cielesnymi, popadł w bałwochwalstwo, a zapomniał o czci należnej Stwórcy. Ogniem chciwości rozpalił duszę Achaba, skłaniając go niepohamowaną żądzą do pragnienia cudzej winnicy i pociągając go tym sposobem aż do zbrodni mężobójstwa. „A płomień z ust jego wychodzi“. Płomieniem ust jest wpływ jego tajemnych podszeptów, bo dusza, pod wpływem jego pokus, zapala się pożądliwością. Wreszcie wyprowadza św. Grzegorz taki wniosek, że kto nie chce być ogarnięty płomieniem ust jego powinien uciec się do pomocy modlitwy. Bo zdroje łez szybko gaszą płomień jego.

5. Szatan, król pychy, będąc przeciwnikiem i nieprzyjacielem Chrystusa, zawsze do tego nakłania, co jest przeciwne przykładom i nauce Chrystusowej. Chrystus bowiem, jak uczy św. Grzegorz, mówi przez usta Proroka: „Żywot mój przybliżył się do piekła”; szatan zaś powiada: „Nad gwiazdy Boże wywyższę stolicę moją”; Chrystus „będąc w postaci Bożej, nie poczytał za drapieztwo, że był równym Bogu; ale wyniszczył samego siebie, przyjąwszy postać sługi”; szatan zaś powiada: „wstąpię na wysokość obłoków, będę podobny najwyższemu“. Chrystus oddając się na plwanie, rózgi, policzki, ciernistą koronę, na krzyż, włócznię i śmierć, upomina swoich członków: „Jeśli mnie kto służy, niech za mną idzie“; szatan zaś nie liczy dusz sobie oddanych czego innego, jak pożądania najwyższych zaszczytów, gardzenia wszystkim co równe, wynoszenia się pychą ponad współtowarzyszy, a nawet buntowania się przeciw majestatowi Stwórcy, jak o takich duszach powiada Psalmista: „Myśleli i mówili złość, nieprawość ku górze mówili”. Stąd to pochodzi, że przyjmujący takie podszepty są zuchwali a zarazem i bojaźliwi, gardzą równymi, oburzają się na upomnienia, nie widzą swej nędzy, odtrącają lekarstwo i łatwo popadają w sprzeczki ze wszystkimi.

6. Niekiedy szatan zachęca duszę do cnoty, lecz niebawem odciąga ją od niej natrętnymi pokusami, przedstawiając rozliczne trudności, aby dusza straciła wszelką nadzieję dojścia do niej i aby popadła w gnuśność i zwątpienie o zbawieniu. Tak zdarzało się często bł. Katarzynie bonońskiej, której się kilkakrotnie objawił zły duch pod postacią ukrzyżowanego Chrystusa, lub Matki Boskiej i zachęcał ją usilnie do ochoczego i ślepego posłuszeństwa. Jednakże niebawem począł jej poddawać rozliczne myśli przeciwnie zdaniu przełożonych i przeróżne gmatwaniny i zamieszania, pod pozorem wyższego dobra. Tak opowiada sama o sobie owa święta. Ryszard zaś w następujący sposób opisuje ten podstęp szatański: Nieczyste duchy niekiedy ukrywają złe pod pozorem dobrego i zachęcają do pewnych dobrych uczynków, aby ostatecznie poprowadzić do złego. Niekiedy uwodzą za pomocą fałszywej dewocji, bo niektóre modlitwy i rozmyślania, obudzając w duszy słodkie uczucia, a nawet i łzy utrącają nieraz duszę w obłęd lub zarozumiałość, a ciało osłabiają. Niekiedy podsuwa duszom zbyteczną troskliwość o zbawienie drugich, pobudzając ich do starania się o nawrócenie lub zbudowanie osób dalekich, byleby tylko straciły własny pokój wewnętrzny i pożytek duchowy. Toż kiedy szatan popycha nas do jakiego dzieła, powinniśmy rozważyć, czy niema w tym czegoś niewłaściwego lub czy tam nie tkwi podstęp nie przyjacielski, czy się to odbywa z należytą obawą i ostrożnością, lub przeciwnie może się daje uczuć przymieszka zabiegów o ludzkie pochwały i zarozumiałość, lub też może nas skłania próżność lub lekkomyślność.

7. Szatan trzyma się tej także metody, że widząc dobre i święte pragnienia jakiej duszy, rzekomo zgadza się z nimi, a nawet je pozornie popiera. Lecz wnet napada na nią skrycie i łudzi haniebnymi mamidłami, a wlewając kroplę za kroplą trucizny i przejmując umysł człowieka fałszywym światłem, nareszcie wtrąca go w straszne ciemności. Diadoch twierdzi, że szatan oświeca niekiedy duszę złudnym i pozornym światłem, przez co już niejednego człowieka oszukał. Bo jeżeli jest w tym świetle jaka przyjemność, pewno przechodzi ona sfery zmysłów, a duszę wzbija w pychę i wysokie mniemanie o sobie. Podobnie poddaje szatan niekiedy bardzo wiele prawd, byleby mógł przymieszać chociaż jedno kłamstwo i tym sposobem oszukać. Tak popadli w błędy twórcy herezji i tak też innych w błąd za sobą poprowadzili, jak świadczy św. Atanazy, mówiąc: Heretycy, podobnie jak ich ojciec szatan, przybierają na siebie pozory aniołów i tak pięknie umieją przemawiać, że się zdaje, iż prawdę mówią; dopiero po przyjęciu ich nauki, przekonują się nieszczęśliwi ich zwolennicy, że pozostają w sprzeczności z Pismem świętem. Najlepiej tedy poznać szatańską pokusę po celu, do jakiego zmierza. Bo kiedy szatan zmysły cielesne łudzi, mówi św. Augustyn, ale duszy nie odwodzi od prawdziwej i słusznej zasady, według której żyje się prawdziwie po Bożemu, nie masz w tym niebezpieczeństwa dla religii. Również nie będzie to błędem zagrażającym i niebezpiecznym dla prawdziwej wiary chrześcijańskiej, jeżeli, udając dobrego, wykonuje dzieła anielskie, lubo byśmy wierzyli, że je dobry duch zdziałał. Dopiero kiedy cudzymi sprawami do swoich poczyna prowadzić, wtenczas potrzeba nam wielkiej ostrożności, by go poznać i nie iść za nim.

8. Ludzie, pozostający pod wpływem złego ducha, są lekkomyślni, niestateczni, niespokojni, zamieszani, gwałtowni, brak im powagi i zastanowienia. Nie przyjmują rad cudzych, a własne zdanie przenoszą nad wskazówki starożytnych Ojców, kochają swych pochwalców, a nienawidzą tych, co ich ganią; gniewają się na grzeszących i upominają ich niecierpliwie i upokarzająco, zamiary swoje gwałtownie wykonują, a we wszystkim szukają samych siebie. Przechwalają się niekiedy własnymi niedoskonałościami, jakoby one od Boga pochodziły dla utrzymania ich w pokorze, lecz zaniedbują pozbyć się takowych. Po upadku grzechowym albo się pocieszają, że ludzką rzeczą jest grzeszyć, albo też oburzają się na siebie samych i haniebnie upadają na duchu, a pomocy Bożej nie wzywają.

9. Kiedy szatan widzi, że wola sług Bożych jest silną i wytrwałą w dobrem, natenczas zwraca się przeciwko rozumowi. Podaje mu bardzo wysokie myśli i wzniosłe a nadzwyczajne plany, aby ludzie zajęci nimi sądzili, że już doszli do szczytu doskonałości. W tym stanie nieszczęśliwym dochodzą do takiej wyniosłości, że nie troszczą się więcej o czystość serca i zaniedbują umartwienie, a mądrość swoją, jakoby jakie bożyszcze, uwielbiają. Tym sposobem dochodzą do uporczywego trzymania się własnego zdania, do gardzenia radami innych, które ich zdaniem są im zbyteczne. Takich ludzi niezmiernie trudno uleczyć, bo jeżeliby oko duszy złe było, cały człowiek będzie ciemny. To też, jeśli kto zda się mądrym niech się stanie głupim, aby był mądrym. A ponieważ szatan stopniowo opanowywuje duszę, poczynając od małych, a prowadząc do coraz większych rzeczy, należy się troskliwie starać, aby nie zostawić ani najmniejszej szparki, przez którą mógłby się dostać do duszy.

10. Nie pomija ten nieprzyjaciel żadnej chwili i żadnej sposobności, iżby nie trapił człowieka i nie kusił do grzechu. A jeżeli nie udaje się mu podsuwanie złych myśli do duszy postępującego w cnotach, natenczas stara się przynajmniej zatruć natchnienia Boże, pobudzając do próżnej chwały i upodobania w sobie samym. Niekiedy porusza także siły i soki żywotne i wznieca we wyobraźni ohydne obrazy, skłaniając tym sposobem do oglądania nieskromnych uczynków. Tak czytamy o św. Katarzynie Sienneńskiej, że jej szatan poddawał najbardziej niewstydliwe widoki. Innym znowu przydarzało się, że mimo oporu porusza ich język ku wypowiedzeniu słów bluźnierczych i prawie gwałtem popychał ich w rozpacz. Niekiedy znowu przestaje na dłuższy czas kusić ludzi pobożnych, spodziewając się większej korzyści z ostygłości i opieszałości, w jaką popadną, kiedy im zabraknie ćwiczenia się w szermierce duchowej. Niekiedy zaś czyni to podstępem, iżby mógł niejako uśpionych ciszą duchową i nieprzygotowanych tym łatwiej napaść i pokonać. Tak uczy św. Grzegorz. Dawny nieprzyjaciel, mówi on, po utarczkach z duszą za pomocą pokus, często ustępuje na chwilę, ale nie w tym celu, iżby miał już zakończyć rozpoczętą walkę, lecz aby tym łatwiej wdarł się na nowo niespodzianie do serca uspokojonego i czującego się już bezpiecznym.

11. Kiedy już ten chytry wróg nie może żadną inną miarą skosić duszy, stara się ją przynajmniej omamić różnymi złudzeniami pozornej cnoty i świętości. Ponieważ zaś sprawy duchowe przynoszą zaszczyt, pożytek i przyjemność, przeto doprowadza niektóre dusze do tego, że w poruszeniach łaski szukają co ich jest, nie co jest Jezusa Chrystusa. Innych znowu doprowadza obawą przed trudami do tego, iż lekceważą sobie uczynki, w mniemaniu, że wystarczy mieć ducha skorego i ochotnego, że Bóg nie patrzy na czyny, ale na wolę; a tymczasem w rzeczywistości zaledwie słabe tylko pragnienie cnoty tkwi w ich sercu. Przeciwnie znowu innych zajmuje całkowicie zewnętrznymi uczynkami, obok bardzo nieznacznej pracy nad wewnętrzną poprawą. Kogo zaś nie może odwieść od wszystkich cnót, odciąga go przynajmniej od najważniejszych, pod pozorem, że są mniej konieczne, lub przynajmniej usiłuje doprowadzić do tego, iżby się w nich tylko pobieżnie ćwiczył. Również obudzą w niektórych zapał zbytniej i nieroztropnej gorliwości tak, że ani się innych nie radzą, ani też cudzych rad nie znoszą. Ta przewrotność jest szczególniej dla tych osób niebezpieczną, które są zobowiązane do posłuszeństwa i poddane kierownictwu drugich. Lekarstwem na powyższe złudzenia jest ścisłe badanie każdego złudzenia, czy nie ma w nim jakiej zdrady; następnie, odnoszenie wszystkich natchnień łaski do Boga, jako ich dawcy, zanim się jeszcze nie splamią brudem miłości własnej; wreszcie unikanie pragnień i próśb o wysokie wzniesienia, niezwykłe oświecenia i o wewnętrzne pociechy, gdyż nimi otwiera się przystęp szatańskim zasadzkom.

12. Początkującym w służbie Bożej poddaje szatan gorące i nieumiarkowane pragnienie nawrócenia wszystkich do Boga. Święta Teresa twierdzi i udowadnia przykładami, że ta pokusa jest bardzo powszechna i że jest źródłem zguby duchowej dla wielu. Bo właśnie wtenczas, kiedy by im należało, powiada ta święta nauczycielka, nie troszcząc się o innych, zająć się sobą i skrzętnie baczyć na to, jakoby chodzili i podobali się Bogu, oni raczej pracują nad zbawieniem drugich; a lubo sami zaledwie kroczą po drodze cnoty, odważają się innych prowadzić po trudnych ścieżkach, o których sami pojęcia nie mają i ośmielają się drugich podnosić, lubo sami bardzo nisko stoją. Wprawdzie pragnienie nawrócenia błądzących nie jest złem, lecz zabiegi i praca około niego może być zła i jest zazwyczaj złą, jeżeli się nie łączy z wielką ostrożnością. Wszystkiego ducha swego pokazuje głupi, mówi Mędrzec, a mądry odkłada i chowa na potem. A św. Bernard tak uczy: Nie można podać lepszej rady do zbawiennej pobożności nad tę, jaką podaje mędrzec, kiedy mówi: „Zmiłuj się nad duszą swoją, podobając się Bogu“. Jeżeli mam tylko odrobinę oleju do namaszczenia, czyż sądzisz, że ci go mam dać, a sam zostać ogołoconym? Zostawię go dla siebie i nie wydam, chyba tylko na rozkaz Proroka. Na usilne prośby gotowa odpowiedź: „By snać nam i wam nie dostało, idźcie raczej do sprzedających, a kupcie sobie“. Cokolwiek zaś niżej dodaje: Zresztą ty bracie, którego własne zbawienie jest jeszcze niepewne, którego miłość albo żadna, albo tak delikatna i giętka jak trzcina tak, że cofa się przed wszystkim, że każdemu duchowi wierzy, że ją każdy wiatr unosi, ty, powtarzam, wobec takiego stanu własnej duszy, jakiem że czołem, pytam, śmiesz podjąć się lub sprawować kierownictwo nad duszami innych? Tak i tym podobnie przemawia św. Doktór do początkującego, przestrzegając go, aby nie będąc sam pełnym, nie spieszył się z wylewaniem, lecz aby zaczekał, aż się sam napełni, a dopiero wtenczas będzie mógł bez własnego uszczerbku udzielić drugim, co jemu samemu zbywać będzie; bo miłość niepełna nie jest doskonała. Jest jeszcze i inny, a niemniej niebezpieczny podstęp szatański. Ulegają mu ci, co zaledwo pierwsze kroki postawili na drodze doskonałości, a widząc drugich zupełnie już doskonałych, zażywających niewymownej słodyczy, zwabieni nią robią nagły i zuchwały skok na wyższe stopnie, nie wykorzeniwszy pierwej złych nałogów i nie ugruntowawszy się w cnocie. Tacy ludzie powtarzają często, że należy dążyć do ścisłego połączenia się z Bogiem i myślą że już wszystkiego dokazali, gdy umieją o rzeczach wyższych wspaniale rozprawiać, jak gdyby doskonałość zasadzała się na słowach, a nie na uczynkach. Dopiero kiedy ich nagle spotka jaka boleść, wtenczas, lecz za późno, poznają, jak daleko im jeszcze do tego stopnia doskonałości, na jaki odważyli się wedrzeć bez uprzedniego oczyszczenia, pomijając te stopnie, jakie Ojcowie święci wskazują.

13. Inni znowu, w życiu duchowym wypróbowani, zakosztowawszy jak słodkim jest Pan, omamieni zbytnim zaufaniem w sobie i nader subtelnymi złudzeniami szatańskimi, narażają się niebacznie na niebezpieczeństwa, a tak rozpocząwszy duchem, kończą cieleśnie, wskutek zaniedbania straży nad zmysłami. Twierdzą biedacy o sobie, że wszystko po Bożemu spełniają, że we wszystkim tylko Boga mają na względzie, że są na wszystko obojętni, że w niczym nie przebierają, że są za Boską dyspensą wolni od wszelkiego prawa i tak na oślep popadają w ohydne błędy adamitów, gnostyków i illuminatów. Oby to i nasze czasy były wolne od podobnych wypadków! Zarodem tego złego jest ukryta pycha. Ona to nadyma i niejako upaja wielu tak, że zaraz po pierwszym zmysłowym zakosztowaniu laski, jakoby na mieliźnie osiadają na zmysłach i tu się rozpływają, nie zachowując miary, wskazanej przez Kościół i prawa, a przekraczając nawet przepisy natury, popadają w sromotne występki. Nieraz też doprowadza ich podstęp szatański do takiego szaleństwa, że płaszczykiem rzekomych objawień Boskich starają się pokryć najhaniebniejsze zbrodnie. Przeciwnie zaś sprawiedliwi, chodzący w duchu pokory, przejęci światłem wiary, trzymają się zawsze granic prawa i przyzwoitości, strzegąc wszelką strażą serca swego i doświadczają duchów, jeśli z Boga są wagą sprawiedliwą.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s